توانیتو توانمند سازی برای همه

احتیاجات تغذیه‌ای سالمندان

ا

باگذشت زمان و افزایش سن سالمندان بافت ماهیچه‌ای در این افراد کاهش‌یافته و در عوض بافت های چربی در حال افزایش هستند. در این مدت تغییرات زیادی را در دستگاه گوارشی شاهد خواهیم بود برخی از این تغییرات عبارت‌اند از: کاهش شیره‌های گوارشی، کاهش حرکات دودی روده‌ها، کاهش حرکات مری و کاهش ترشح اسیدکلریدریک معده.

در زمان سالمندی قدرت جذب برخی از مواد مانند کلسیم نیز کاهش پیدا می‌کند. بویایی و چشایی دچار مشکلاتی خواهند شد به‌طوری‌که غلظت آستانه مزه و بو در افراد جوان ۱۱ برابر یک فرد سالمند خواهد بود. برای تعیین نیازهای تغذیه‌ای سالمندان باید آزمایش‌های مخصوصی صورت گیرد و افراد طی ارزشیابی‌هایی که انجام می‌شود به نیازهای بدن خودآگاه خواهند شد.

مقدار انرژی موردنیاز

مقدار انرژی موردنیاز هر فردی بر اساس قد، وزن، جنسیت و میزان فعالیت‌هایی که در طول روز انجام می‌دهد محاسبه خواهد شد. به دلیل صورت گرفتن تغییراتی در بدن سالمندان، محاسبه انرژی برای این دسته از افراد با نحوه محاسبه انرژی برای جوانان متفاوت است.

مقدار انرژی که بدن احتیاج دارد تا فعالیت‌های خود را به‌صورت کامل انجام دهد از قندها، چربی‌ها و پروتئین‌ها به دست خواهد آمد. در بین اغذیه‌ی مصرفی دسته‌ای هستند که از انرژی بالایی برخوردار هستند این دسته عبارت‌اند از انواع روغن‌های مایع و جامد و کره، پس از آن‌ها بادام، پسته، فندق، گردو، انواع تخمه‌ها، چیپس، سس‌ها و شکلات. همچنین دسته‌ای دیگر هستند که به نسبت دسته‌ی قبل مقدار کمتری انرژی آزاد خواهند کرد که عبارت‌اند از گوشت‌های چرب، لبنیات پرچرب، حبوبات و میوه‌های خشک.

همان‌طور که اضافه‌وزن و چاقی برای سالمندان مضر و خطرناک است لاغری و کمبود وزن نیز برای سالمندان بالای ۶۰ سال خطرناک بوده و در موارد خطرآفرین خواهد بود. این امکان برای سالمندان به دلایل مختلف وجود دارد که در معرض بی‌اشتهایی عصبی قرار گیرند که این موضوع باعث به وجود آمدن سو تغذیه پروتئین انرژی خواهد شد.

برخی مواد هستند که احتمال کمبود آن‌ها در سالمندان به فراوانی دیده می‌شود. این مواد شامل پروتئین، اسیدفولیک، روی، کاروتنوئیدها و ویتامین‌های ۱۲ B, 6B ,C هستند.

مقدار پروتئین موردنیاز

برای برقراری تعادل ازت در بدن سالمندان پیشنهاد می‌شود که سالمند یک الی یک و نیم گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن خود دریافت کند. مقدار پروتئین دریافتی به‌طور تقریبی در زنان ۵۰ و در مردان ۶۳ گرم خواهد بود. زیاده‌روی در دریافت پروتئین کلیه هارا با مشکل مواجه خواهد کرد.

هنگامی‌که فردی دچار بیماری‌های مزمن، استرس‌های فیزیکی و روانی است باید مقدار دریافت پروتئین را افزایش دهد. اگر این امر رخ ندهد با کاهش ازت در بدن مواجه خواهیم بود که این امری است منفی و باعث بروز بیماری‌هایی مانند اعمال گوارشی و متابولیسم خواهد بود.

برای به دست آوردن پروتئین حیوانی موردنیاز بدن باید از ماهی‌ها، گوشت پرندگان، لبنیات کم‌چرب و به مقدار کمتر از تخم پرندگان استفاده کرد. همچنین این پروتئین گیاهی را می‌توان از حبوبات، سویا و آجیل تأمین کرد.

مقدار مواد قندی موردنیاز

بهتر است برای تأمین انرژی موردنیاز بدن از ۵۰ تا ۶۰ درصد مواد قندی استفاده شود. برای تأمین انرژی موردنیاز بدن توسط قندها باید از قندهایی که با سرعت بالاتری جذب بدن می‌شوند خودداری کرد و مقدار کمتری استفاده کرد این قندها شامل قندو شکر، شیرینی‌ها، و عسل هستند. در مقابل باید از قندهایی که سرعت جذب کند تری دارند استفاده کنیم مانند مواد نشاسته‌ای و مواد دارای فیبر بالا.

یکی از مواردی که منجر به دیابت نوع ۲ می‌شود اختلال در تحمل گلوکز است. با بالا رفتن فعالیت‌های فیزیکی، کنترل وزن و دریافت انرژی به‌صورت متعادل درآمده و این امر باعث افزایش حساسیت به انسولین خواهد شد و احتمال ابتلا به دیابت را می‌کاهد. در سالمندان فعالیت آنزیم لاکتاز که وظیفه تجزیه قند شیر را به عهده دارد کاهش خواهد یافت و موجب عدم تحمل لاکتوز یا قند شیر خواهد شد.

مقدار چربی‌های موردنیاز

به‌طور متوسط حداکثر ۳۰ درصد از انرژی روزانه فرد باید از چربی‌ها تأمین شود. برای تأمین این مقدار چربی نباید از چربی‌های اشباعی همچون روغن‌های جامد و حیوانی و غذاهای سرخ‌شده استفاده کرد و یا در صورت مصرف به مقدار کم‌مصرف کنیم. اسیدهای چرب غیراشباع با یک پیوند دوگانه، مانند روغن‌زیتون و اسیدهای چرب غیراشباع با چند پیوند دوگانه مانند روغن‌های مایع گیاهی بیشتر مورداستفاده قرار بگیرند.

مقدار چربی مصرفی همان‌طور که سقفی و حدودی دارد حداقلی را نیز قائل است. در کنار این موارد به مقدار کلسترول دریافتی نیز توجه کنید. کلسترول موردنیاز برای سالمندان نباید از مقدار ۲۰۰ میلی‌گرم تجاوز کند. به‌طور مثال یک عدد زرده تخم‌مرغ ۲۲۵ میلی‌گرم کلسترول دارد. سالمندانی که از سلامت کامل برخوردار هستند می‌توانند به‌صورت میانگین ۳ عدد تخم‌مرغ را در طول هفته به مصرف برسانند.

آب و اهمیت دریافت آن

افراد میان‌سال و جوان ۶۰ درصد بدنشان را آب تشکیل داده اما این مقدار در سالمندان به حدود ۵۰ درصد می‌رسد به دلیل اینکه فرد سالمندان دچار تحلیل رفتن ماهیچه شده است. دسته‌ای از افراد هستند که به مصرف آب فراوان‌ترین احتیاج پیدا خواهند کرد این افراد عبارت‌اند از کسانی که فعالیت ورزشی دارند یا پروتئین زیاد مصرف می‌کنند یا داروهای ادرارآور و یا مسهل مصرف می‌نمایند و یا در نقاط گرمسیر زندگی می‌کنند.

بزرگ‌ترین علت اختلال در آب و الکترولیت در نزد سالمندان کم‌آبی بدن خواهد بود. در این دسته از سالمندان احساس تشنگی و دریافت مایعات کاهش پیدا می‌کند و درنتیجه ذخیره آب به‌وسیله کلی‌ها نیز با کاهش مواجه خواهد شد. حداقل دریافت آب در طول روزبه میزان یک و نیم لیتر خواهد بود و کمتر از این مقدار مشکلاتی را به همراه خواهد داشت.

درباره نویسنده

وحید رجبلو

ارسال دیدگاه

توانیتو توانمند سازی برای همه

ما را دنبال کنید

دسته‌ها

نوشته‌های تازه

بایگانی‌ها