توانیتو توانمند سازی برای همه

این عبارات را تکرار نکنید!

ا

اگر پای درد دل افراد معلول بنشینید خیلی زود متوجّه می‌شوید که اغلب آنها تجربه‌های دردناکی از حضور در اجتماع و برخورد افراد جامعه دارند. نکته قابل تأمل این است که عبارات و رفتارهای تکراری موجب آزار معلولین می‌شود؛ امّا این تکرار موجب عادی شدن آن رفتار و گفتار نمی‌شود و آنها هر بار آزرده خاطر می‌شوند. شاید بتوان گفت بسیاری از این برخوردها ناشی از عدم آگاهی باشد و حتّی به صورت ناخودآگاه از سوی افراد عادی جامعه رخ دهد، ولی تأثیر آن بر روح و روان معلولین بسیار زیاد است.

آموزش‌های ساده در مورد نحوه برخورد با افراد معلول می‌تواند تأثیر بسزایی در افزایش حضور معلولین در جامعه داشته باشد که هم برای شخصیت اجتماعی معلولین و هم برای جامعه بسیار مفید خواهد بود. ما در این مطلب می‌کوشیم تعدادی از این عبارات آزاردهنده برای معلولین را بیان کنیم تا شاید روزی برسد که این گونه عبارات از فرهنگ محاورات جامعه‌مان حذف شوند.

معلولیت شما چندان جدی به نظر نمی‌رسد

افراد عادی این عبارت را با دلایل مختلفی بیان می‌کنند. برخی از افراد این جمله را به عنوان نوعی تعارف و نوعی امتیاز به کار می‌برند. به این معنی که من متوجّه معلولیت تو نشدم یا می‌توانم معلولیت تو را نادیده بگیرم. امّا حقیقت این است که یک فرد معلول که وارد اجتماع شده، معلولیت خود را پذیرفته و با آن کنار آمده است؛ امّا شنیدن این عبارت، نقص او و نیاز به نادیده گرفتن آن را به او گوشزد می‌کند که بسیار آزاردهنده و به نوعی بازگشت به پله اوّل است.

برخی دیگر این عبارت به عنوان نوعی اتهام بیان می‌کنند. به عنوان مثال برخی افراد معلول هستند که راه رفتن و حفظ تعادل تنها برای زمان کوتاهی برایشان میسر است. پس اگر مثلاً بخشی از مسیر را با پای خود آمده‌اند و بعد تقاضای عصا یا ویلچر نمایند با این اتهام روبرو می‌شوند که :« به نظر معلول نمیای؟» و چه چیز آزاردهنده تر از این که بخواهی در چنین موقعیتی با شرح جزئیات بیماری خود، فرد مقابل را متقاعد کنی؟

یک نفر از نزدیکان ما مشکل شما را داشت و فلان کار یا فلان دکتر او را درمان کرد

این عبارت قطعاً ناشی از این باور غلط است که بیماری‌ها یا معلولیت‌ها با علائم ظاهری مشابه، یکسان هستند و درمان ثابتی دارند. در حالی که حداقل در مورد انواع معلولیت این موضوع صدق نمی‌کند. در ثانی، بیان این عبارت، این پیام را به فرد معلول می‌دهد که شما تلاش کافی برای بهبودی خود نکرده‌ای و یا توانایی این کار را نداری که در هر صورت بسیار آزاردهنده است.

امیدوارم هر چه زودتر شفا پیدا کنی

شاید با یک نگرش مثبت بتوان گفت این تنها یک آرزوی دوستانه است. ولی برای فرد معلول این پیام را دارد که تو یک مشکلی داری که باید حل شود و تنها راه نجات و خوشبختی تو در این است. در صورتی که فرد معلول خود و توانایی‌های محدودش را پذیرفته و تلاش می‌کند با همین داشته‌های خود به پرورش استعدادهای خود و کشف دنیا بپردازد. حال این عبارت، تکرار ناخوشایند “تو ناقصی، تو نمی‌توانی و تو نیاز به کمک داری” برای اوست.

برایت متأسفم

مهم‌ترین نیاز افراد معلول این است که آنها را به عنوان یک عضو عادی جامعه بپذیرید. یک عضو عادی جامعه ممکن است قد بلند یا قد کوتاه، چاق یا لاغر، سالم یا بیمار یا معلول باشد. اظهار تأسف شما حتّی اگر از روی دلسوزی و محبّت باشد برای معلولین بسیار ناخوشایند است.

اگر مطالعه عبارات فوق، منجر به مرور خاطراتی برای شما شد که در آنها شما نیز در مواجهه با یک فرد معلول از این عبارات استفاده کرده بودید، نگران نباشید؛ شما انسان پلیدی نیستید. همان‌طور که گفتیم این عبارات بسیار معمول و متداول هستند و چه بسا به طور ناخودآگاه بیان می‌شوند. ولی از امروز که از تأثیر گفتار خود بر روح و روان افراد معلول آگاه شدید،  تلاش کنید تا نگاه خاصی به افراد معلول نداشته باشید. به عصا، ویلچر یا هرگونه وسیله کمکی آنها مانند یک چیز عجیب و غریب خیره نشوید. رفتارهای متفاوت آنها را بپذیرید و مانند یک فرد عادی با آنها برخورد نمایید. این گونه همه ما از زندگی در یک جامعه زیباتر و روابط انسانی عمیق‌تر بهره‌مند می‌شویم.

درباره نویسنده

وحید رجبلو

ارسال دیدگاه

توانیتو توانمند سازی برای همه

ما را دنبال کنید

دسته‌ها

نوشته‌های تازه

بایگانی‌ها