بازتوانی شناختی

با گذشت زمان و پیشرفت علوم‌ گوناگون، انواع مختلف درمان‌ها و کمک‌های درمانی برای افراد به وجود آمده است. این توابخشی‌ها می‌تواند به افراد کمک کند تا شرایط زندگی را برای خود مطلوب‌تر کنند. یکی از زمینه‌های درمانی که در آن، پیشرفت‌های مختلفی روی داده است، علوم شناختی‌ است.

این تحقیقات در حوزه‌های مغزی،‌ باعث شد تا افراد بتوانند الگو‌های رفتاری سابق خود را ثابت نگه داشته و یا آن‌ها را تقویت کنند. علاوه بر آن، در راستای تصحیح عملکردهای شناختی خود، الگو‌های جدیدی را در رفتار تثبیت کنند.

از جمله فرآیندهای شناختی در انسان‌ها می‌توان به مواردی نظیر حافظه، توجه، قضاوت، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی‌های مختلف اشاره کرد. بنابراین مشکلات شناختی، می‌تواند زندگی شخصی فرد را مختل کرده و در میزان استقلال او در زندگی بکاهد.

در این بخش از مقالات تواینتو به بررسی بازتوانی‌های شناختی افراد می‌پردازیم.

با ما همراه باشید.

سایت توانیتو یکی از ارزشمند‌ترین سایت‌ها در زمینه کمک‌های بهداشتی و درمانی است. میزان ارزشمندی این سایت از ابتدای شروع فعالیتش در حوزه ارائه خدمات به افراد دارای معلولیت و سالمندان مشخص شد. پس از آن، به علت گسترش خدمات این سایت، سایر افراد با نیاز‌های گوناگون می‌توانند با مراجعه به این سایت مشکلات خود را برطرف کنند.

توانبخشی شناختی چیست؟!

درمان CRT یکی از روش‌های گسترش یافته در جهان است، که بیشتر برای افرادی مورد استفاده قرار می‌گرد که به علت پشت سر‌گذاشتن انواع آسیب‌های مغزی، دچار مشکلات شناختی شده‌اند.

توانبخشی شناختی، دارای دو حوزه مختلف برای درمان است. اولین رویکرد این شیوه درمانی، شیوه جبرانی است و شیوه دیگر آن، شیوه ترمیمی است.

هدف بازتوانی‌های شناختی، بازیابی فرایند‌های شناختی مانند، حافظه، تمرکز، برنامه‌ریزی و… است. این الگوهای رفتاری افراد که به علل گوناگون و آسیب‌های مختلف ضعیف شده و یا از بین رفته است، قابلیت بهبودی را دارند. در نتیجه از CRT می‌توان در جهت بالا بردن کیفیت زندگی استفاده کرد.

علاوه بر موارد بلا می‌توان از CRT به کودکان در جهت بالا بردن کیفیت موارد شناختی‌شان کمک گرفت.

رویکرد ترمیمی و رویکرد جبرانی:

برای توانبخشی شناختی، دو رویکرد مهم وجود دارد. در رویکرد اول، اساس توانبخشی برای درمان مشکلات شناختی، تکرار و تمرین است. این تمرینات به شیوه‌ای خاص بر روی فرد تاثیر می‌گذارد.

روش‌هایی که در شیوه ترمیمی استفاده می‌شود شامل تحریک قسمت‌های مختلف بینایی، شنوایی و کلامی است. علاوه بر روش‌های ذکر شده، تمرینات کامپیوتری و شبیه‌ سازی‌ها، همچنین شیوه‌های اصلاح رفتار نیز جزو تکنیک‌های ترمیمی هستند.

دومین رویکرد توانبخشی شناختی، شیوه جبرانی است. در این شیوه به کمک عوامل خارجی، به پیشرفت در بهبود نقش‌های شناختی می‌پردازند. در روش‌های جبران کننده از شیوه‌هایی مانند دستورالعمل‌های نوشته شده، روش‌های رایانه‌ای، رفتار‌های الکتریکی برای رفتار‌های عملکردی و استفاده از نشانه‌های بصری استفاده می‌شود.

به طور کلی، در توانبخشی‌های شناختی، شیوه جبرانی قابلیت استفاده بیشتری نسبت به شیوه‌های ترمیمی دارد. اما با این حال متخصصان با توجه به شرایط، در برخی از روش های درمان، این دو رویکرد را با یکدیگر ادغام می‌کند.

بازتوانی شناختی چه مزایایی دارد؟!

همانطور که در سطور بالا بیان کردیم، مهم‌ترین هدف و مزیت توانبخشی شناختی بالا بردن کیفیت زندگی، به واسطه بهبود عملکرد‌های شناختی افراد است. به طور کلی، این شیوه درمانی، لزوما به تنهایی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و باید با سایر روش‌ها جهت بهبود مشکلات دیگر، مانند گفتاردرمانی و یا رفتار درمانی ادغام شود.

اما مزایای کلی بازتوانی شناختی، می‌تواند در زمینه‌هایی مانند تمرکز و حافظه، بازیابی توانایی حل مسئله و برنامه ریزی، روابط فضایی بصری، انجام وظایف روزانه و انجام قضاوت‌های صحیح باشد.

درمانگران شناختی چه کسانی هستند؟!

توانبخشی شناختی ممکن است در فعالیت‌های اشخاص با تخصص‌های مختلف قرار بگیرد. اما چیزی که متخصص مورد نظر فرد بیمار را تعیین می‌کند، میزان نقص شناختی بیمار است.

 افرادی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، عمدتا روانشناسان و روان‌پزشکان هستند. بنابراین فرد دارای مشکلات شناختی، با توجه به تجویز متخصصان مغزی، به روانشناسان و یا روان‌پزشکان مراجعه می‌کند و به حل مشکلات شناختی خود می‌پردازد.

چه افرادی میتوانند از شیوههای بازتوانی شناختی استفاده کنند؟!

نکته جالبی که در اینجا باید به آن اشاره کنیم، این است که علاوه بر افرادی که دچار مشکلات شناختی هستند، سایر انسان‌ها نیز می‌توانند از شیوه‌های درمانی شناختی بهره‌مند شوند. چرا که بازتوانی‌های شناختی، باعث می‌شود که فرایندهای شناختی در افراد سالم پیشرفته‌تر شده و بهبود یابد.

از جمله افرادی که با توجه به مشکلات شناختی خود می‌توانند از شیوه‌های درمان شناختی استفاده کند، افراد مبتلا به پارکینسون، ام‌اس، آلزایمر، دمانس و افرادی که آسیب‌های مغزی را تجربه کرده‌اند اشاره کرد.

قبل از درمان شناختی، باید چه انتظاراتی داشته باشیم؟!

هدف درمانی افراد، با توجه به رویکرد‌های شناختی خود افراد در نظر گرفته می‌شود.

از جمله کارهایی که قبل از درمان شناختی باید افراد انجام دهند، انجام آزمون‌های روانشناختی است.

این کار باعث می‌شود متخصصان برنامه‌ای جامع و مناسب را برای بیماران شناختی انتخاب کنند و در پیش بگیرد. سوالات در این تست‌ها ممکن است بسیار ساده و احمقانه و یا بسیار پیچیده و نگران‌کننده باشد.

از جمله مهم‌ترین مسائلی که برای انتخاب شیوه درمانی حائز اهمیت است، این است که شما کجا بیشتر از همه به تمرکز مضاعف احتیاج دارید. در نتیجه با فهمیدن این موضوع، فرد درمانگر می‌تواند شیوه درمانی شما را مطابق آن، انتخاب کند.

نکته دیگری که در اینجا لازم به ذکر است، این است که باید متخصصان به نقاط قوت و ضعف افراد در کاردکرد‌های شناختی‌شان توجه کنند. قطعا نقاط ضعف افراد در نوع درمان آن‌ها تاثیر خواهد داشت.

سخن پایانی

در این بخش از مقالات توانیتو، به بررسی مشکلات روانشناختی افراد و شیوه‌های درمانی و توانبخشی شناختی آن‌ها پرداختیم.

یکی از فرایند‌های درمانی که در کنار سایر درمان‌های مغزی مورد استفاده افراد قرار می‌گیرد، بازتوانی‌ های شناختی است، که می‌تواند کارکرد‌های شناختی را در افراد ارتقا داده و بهبود ببخشد. این فرایندها شامل مسائلی مانند حافظه، تمرکز، انواع قضاوت‌های مختلف، برنامه‌های ریزی‌های گوناگون، قدرت حل مسئله و… می‌شود.

برای درمان این‌ ضعف کاردکرد‌ها با توجه به میزان و ماهیت‌ آن می‌توان به روانشناسان و یا روانپزشکان مراجعه کرد. حتی بسیاری از افرادی که در کارکرد‌های شناختی خود مشکلات قابل توجهی ندارند نیز برای ارتقا سطح آن، می‌توانند در جلسات درمانی توانبخشی شناختی شرکت کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *