بیماری خودویرانگری و نحوه غلبه بر آن

خودویرانگری یا سندروم ایمپاستر چیست؟

خودویرانگری چیست و چگونه میتوان با آن مقابله کرد

معمولا تمامی افراد به دو دسته تقسیم می شوند. اولی آن دسته آدم‌ها که وقتی به یاد گذشته و کوچکترین موفقیت‌ها و افتخارات‌شان می‌افتند، لبخند رضایت بر لبان‌شان می‌نشیند، دوم آن دسته که هر چقدر هم موفقیت و افتخارات کسب کرده باشند، احساس ضعف، ناتوانی و بی‌کفایتی دارند؟ اگر از دسته دوم هستید، حتماً این مطلب را بخوانید. زیرا احتمالاً شما به سندروم ایمپاستر و یا همان خودویرانگری ، مبتلا هستید!

سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری گریبانگیر افرادی است که موفقیت و توانمندی‌های خود را نمی‌پذیرند. در واقع خودشان را لایق تشویق و تایید دیگران نمی‌دانند. حس و حال فرد گرفتار این سندروم، حس و حال فرد دروغ‌گو و ریاکاری است که می‌ترسد هر لحظه دستش رو بشود وهمه بفهمند که تمام موفقیت‌هایش اتفاقی و شانسی بوده‌اند. طبیعتاً این افراد، هر چه موفقیت‌ها و افتخارات بیشتری به دست بیاورند، ترس و استرس‌شان نیز بیشتر خواهد شد!

اما واکنش افراد مبتلا به سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری در چنین شرایطی این است که بیشتر و بیشتر کار و تلاش می‌کنند تا توانمندی‌هایشان را به خود و دیگران به اثبات برسانند.

متاسفانه در ادامه این وضعیت، این افراد، بیشتر می‌ترسند و بیشتر خود را گناهکار می‌شمرند و در نهایت تغییر مسیر یا تغییر هدف می‌دهند. این اتفاق، قطعاً به توانمندی‌ها، استعدادها و آینده زندگی آنها، آسیب جدی وارد خواهد کرد.

نشانه های این بیماری چیست و چگونه میتوان تشخیص داد؟

سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری با نشانه‌های زیر تشخیص داده می‌شود:

  • احساس بی‌کفایتی کردن
  • احساس بی‌ارزشی کردن
  • احساس نالایق بودن
  • حس دور از حد انتظار بودن
  • نادیده گرفتن موفقیت‌ها
  • بولد کردن نقطه ضعف‌ها
  • نپذیرفتن ترفیع درجات کاری
  • تغییر ناگهانی اهداف و شغل
  • خجالت کشیدن و معذب شدن در برابر الطاف و تمجید دیگران
  • مقایسه‌های نامربوط خود با سایرین
  • عزت نفس و اعتماد به نفس پایین
  • اعتقاد به شانس و اتفاق

چگونه میتوان بر این بیماری غلبه کنیم؟

متاسفانه افرادی که به سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری دچار هستند، به سختی پذیرای این مسئله خواهند بود. اغلب وقتی با این موضوع مواجه می‌شوند، می‌گویند: آهان باید تکبر بورزم و اعتماد به نفس کاذب داشته باشم تا این سندروم را به من نسبت ندهید؟!

خیر، راه غلبه بر سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری، تکبر و اعتماد به نفس کاذب نیست. بلکه در ابتدا باید احساسات، واکنش‌ها و هیجانات خود را بشناسید و درک کنید.

در مرحله دوم باید تمام این احساسات و هیجانات را مکتوب کنید. نوشتن ریز به ریز احساسات و هیجانات شما نسبت به اهداف، افتخارات و موفقیت‌هایتان، در اکثر مواقع واقعیت را آشکار خواهد کرد. یعنی به دام این سندروم، ایمان خواهید آورد.

استفاده از عبارات تأکیدی برای القای انرژی مثبت و گفتگوی خیالی با افرادی که شما را افتخارآمیز و موفق معرفی کرده‌اند، مرحله بعدی غلبه است.

مرحله مهم دیگر این است که از احساس و هیجان خود همواره مراقبت کنید. این را بدانید که احساسات‌تان، همیشه بیانگر درست‌ترین و حقیقی‌ترین عبارات نیستند. احساسات درست و نادرست را تشخیص بدهید و تفکیک کنید. سپس با عبارات تأکیدی و انرژی بخش، به سراغ احساسات نادرست بروید.

بی‌کفایتی، نالایقی و ریا، تقدیر الاهی من نیست. خداوند هیچ یک از این‌ها را برای من نمی‌خواهد. من نیز بی‌کفایتی، نالایقی و ریا را به خود نسبت نمی‌دهم، زیرا توانمند، موفق، خلاق و کاربلد هستم.

گفتگو با دیگران، البته افراد قابل اعتماد، نیز بسیار کمک‌کننده خواهد بود. اگر حس اطرافیان، همکاران، دوستان و خانواده‌تان را درباره خودتان بشنوید، اگر بشنوید که الگوی دیگران هستید، اگر بشنوید که قابل اعتماد، محترم و دوست داشتنی هستید، حتماً غلبه بر سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری برایتان آسان‌تر خواهد شد.

دیگر آن که با شناخت نقاط ضعف و قوت خود، به جنگ تصمیم‌های  ناپایدار و نااستوار خود بروید. اگر نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی کنید، نقاط ضعف را تضعیف و نقاط قوت را تقویت نمایید، در برابر هر پیشنهاد تغییر شغل و یا تغییر مسئولیت، سست نخواهید شد. زیرا خود را شناخته‌اید و در مسیر درست طرح الاهی زندگی‌تان هستید.

آرمان‌گرایی، یکی دیگر از محرک‌ها و تقویت‌کننده‌های سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری است. درباره آرمان‌گرایی بخوانید و اگر دچارش هستید، با آن مقابله کنید. در غیر این صورت، همیشه حتی درصد ناچیزی از سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری را با خود همراه خواهید داشت.

اهداف و آرزوهایتان را دست یافتنی و منطقی انتخاب کنید. درست که نشدن و نرسیدنی وجود ندارد و این دو فعل، خواسته اذهان منفی‌باف انسان‌ها هستند، اما اهداف خود را پله به پله بالا ببرید تا در دام سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری گرفتار نشوید.

موفقیت‌ها، افتخارات، درآمدها، تعریف و تمجیدها، ترفیع درجات و هر اتفاق مرتبط با پیروزی شما، هدیه و نتیجه کار و تلاش و لیاقت شما هستند. پس آنها را نفی نکنید. باور کنید هیچ موفقیتی اتفاق نیست. باور کنید هیچ چیزی مبنی بر شانس و اتفاق آفریده نمی‌شود. واژه شانس، واژه‌ای فرانسوی و به معنی موفقیت است. موفقیت نیز در نتیجه کار و تلاش و شایستگی است.

جمع‌بندی

سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری گریبانگیر افرادی است که موفقیت و توانمندی‌های خود را نمی‌پذیرند. در واقع خودشان را لایق تشویق و تایید دیگران نمی‌دانند.

حس و حال فرد گرفتار این سندروم، حس و حال فرد دروغ‌گو و ریاکاری است که می‌ترسد هر لحظه دستش رو بشود وهمه بفهمند که تمام موفقیت‌هایش اتفاقی و شانسی بوده‌اند. طبیعتاً این افراد، هر چه موفقیت‌ها و افتخارات بیشتری به دست بیاورند، ترس و استرس‌شان نیز بیشتر خواهد شد!

سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری اغلب با نشانه‌های زیر نمایان می‌شود:

  • احساس نالایق بودن
  • حس دور از حد انتظار بودن
  • نادیده گرفتن موفقیت‌ها
  • بولد کردن نقطه ضعف‌ها
  • نپذیرفتن ترفیع درجات کاری
  • تغییر ناگهانی اهداف و شغل
  • خجالت کشیدن و معذب شدن در برابر الطاف و تمجید دیگران
  • و …

و اما راه غلبه بر سندروم ایمپاستر یا خودویرانگری، تکبر و اعتماد به نفس کاذب نیست. بلکه در ابتدا باید احساسات، واکنش‌ها و هیجانات خود را بشناسید و درک کنید.

دیگر آن که اگر نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی کنید، نقاط ضعف را تضعیف و نقاط قوت را تقویت نمایید، در برابر هر پیشنهاد تغییر شغل و یا تغییر مسئولیت، سست نخواهی شد. زیرا خود را شناخته‌اید و در مسیر درست طرح الاهی زندگی‌تان هستید. البیته در این مسیر نیاز به یک روانشناسی توسط یک فرد ماهر در این زمینه را دارید که حتی با گرفتن یک مشاوره آنلاین نیز این کار را به راحتی میتوانید انجام دهید.

آرمان‌گرایی، یکی دیگر از محرک‌ها و تقویت‌کننده‌های خودویرانگری یا سندروم ایمپاستر است. درباره آرمان‌گرایی بخوانید و اگر دچارش هستید، با آن مقابله کنید.

مرحله مهم دیگر این است که از احساس و هیجان خود همواره مراقبت کنید. این را بدانید که احساسات‌تان، همیشه بیانگر درست‌ترین و حقیقی‌ترین عبارات نیستند.

استفاده از عبارات تأکیدی برای القای انرژی مثبت و گفتگوی خیالی با افرادی که شما را افتخارآمیز و موفق معرفی کرده‌اند، نیز بسیار مؤثر خواهد بود.

البته که افرادی که دچار چنین مورادی هستند نیازی به پرستار ندارند اما رفتار اطرافیان، تاثیر بسیار زیادی در رفتار و بهبوبد آنها دارد در نتیجه اگر در اطرافیان با چنین فردی برخورد دارید بهتر است مراقب گفتار و رفتارتان با آنها باشید.

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *