تسهیلات دولتی برای معلولین:تحصیلات، معافیت‌های مالی، هزینه‌های درمانی و سلامتی، امکانات و…

عنصر محوری وجود هر انسانی جان اوست و نه جسمش. افراد دارای معلولیت نشان داده‌اند با این جان بزرگ خویش توانسته‌اند معلولیت بدنی را کنار زده و توانمندتر باشند. جامعه نیز این موضوع را پذیرفته که این اشخاص دارای پتانسیل بالایی هستند. اگر میدان در اختیار آنان قرار بگیرد می‌توانند این توانایی را به معرض شکوفایی بگذارند.

پس دولت و اجتماع باید برای حمایت از این افراد و حضورشان در جامعه نهایت تلاش خود را انجام دهند. مناسب‌سازی‌ها و تسهیلاتی برای رفاه حال افراد دارای معلولیت در نظر گرفته‌شده است. این تسهیلات به‌منظور ایجاد فرصت‌های برابر با دیگر افراد جامعه برای این اشخاص ایجادشده است.

اما سؤالی که مطرح می‌شود این است که: در کشور ما چه امکانات و تسهیلاتی برای اشخاص دارای معلولیت مهیا شده است؟ قوانین حمایتی تا چه میزان توانسته‌اند پاسخگوی نیازهای این افراد باشند؟ تلاش‌ها برای اجرایی شدن این قوانین چقدر موفقیت‌آمیز بوده است؟

در این گفتار سعی در پاسخگویی به این پرسش‌ها هستیم. همچنین به بررسی موضوعات مرتبط با این عنوان پرداخته‌ایم. پس با ما همراه باشید.

صدور کارت شناسایی

بالا بردن کیفیت خدمات توان‌بخشی و متناسب‌سازی برای زندگی افراد دارای معلولیت منوط به شناسایی گروه‌های متفاوت این افراد است. تشخیص افراد فوق بر اساس عملکرد و میزان سلامت و توانایی صورت می‌گیرد. درنتیجه این شناسایی‌ها امکانات به‌روزرسانی شده و به‌صورت عادلانه توزیع می‌شود. در این جهت سازمان بهزیستی اقدام به صدور کارت شناسایی برای اشخاص دارای معلولیت کرده است.

این کارت شناسایی به دو زبان فارسی و انگلیسی و شامل اطلاعات هویتی فرد است. کارت فوق دسترسی این اشخاص به امکانات فراهم آمده را آسان می‌نماید. همچنین مشارکت اجتماعی اشخاص دارای معلولیت را توسعه می‌دهد. این امر موجب می‌شود تا این افراد همچون دیگر شهروندان از امکانات بهره‌مند شوند.

تسهیلات دولتی برای استفاده از سیستم حمل‌ونقل

در قانون حمایت از حقوق معلولین استفاده این افراد از سیستم حمل‌ونقل درون‌شهری به‌صورت رایگان و برون‌شهری به‌صورت نیم بهاء پیش‌بینی‌شده است. همچنین این قانون شهرداری‌ها را مکلف به تجهیز ناوگان حمل‌ونقل جهت امکان تردد افراد دارای معلولیت کرده است. دولت نیز می‌بایست اعتبارات لازم را برای مناسب‌سازی و تجهیز این دستگاه‌ها به شهرداری اختصاص دهد.

ارائه خدمات توان‌بخشی

بیمه درمانی افراد دارای معلولیت علاوه بر تأمین خدمات درمانی موردنیاز، خدمات توان‌بخشی این افراد را نیز پوشش می‌دهد. همچنین جهت حمایت از نگهداری این افراد در خانواده حق پرستاری یا مددکاری نیز به سرپرست آنان پرداخت می‌شود. به‌علاوه خدمات آموزشی و مشاوره‌ای موردنیاز جهت نگهداری افراد دارای معلولیت به خانواده‌شان ارائه می‌شود.

تأمین و تحویل وسایل کمک توان‌بخشی به افراد دارای معلولیت نیز از وظایف سازمان بهزیستی است. به‌علاوه این سازمان می‌بایست مراکز خاص نگهداری و توان‌بخشی این افراد را گسترش دهد. هدف از راه‌اندازی این مراکز رساندن افراد فوق به استقلال حداکثری در عملکرد است. متخصصان مرکز نیز به‌صورت گروهی نسبت به اجرای برنامه‌های درمانی و توان‌بخشی اقدام می‌کنند.

مراکز توان‌بخشی شبانه‌روزی نیز به تأمین نیازهای مراقبتی، بهداشتی و توان‌بخشی این افراد به‌صورت شبانه‌روزی می‌پردازد. مراکز فوق با بهره‌گیری از نیروهای متخصص و تجهیزات موردنیاز خدماتی باکیفیت استاندارد ارائه می‌دهند.

خدمات ورزشی و آموزشی

افراد دارای معلولیت می‌توانند از خدمات ورزشی و تفریحی دولتی و شهرداری‌های کشور به‌صورت رایگان استفاده نمایند. علاوه بر این با معرفی سازمان بهزیستی این افراد در واحدهای دستگاه‌های دولتی و مراکز آموزش عالی دولتی و غیردولتی به‌صورت رایگان به تحصیل می‌پردازند. سازمان فنی و حرفه‌ای کشور نیز موظف است آموزش‌های لازم فنی و حرفه‌ای را متناسب با بازار کار به‌صورت رایگان برای این افراد برگزار کند.

ایجاد زمینه اشتغال برای افراد دارای معلولیت

دولت مکلف است بستری برای اشتغال افراد دارای معلولیت فراهم کند. یکی از این اقدامات اختصاص سی درصد از پست‌های دفتری سازمان‌ها به این اشخاص است. همچنین کارفرمایانی که این افراد را جذب می‌کنند از پرداخت حق بیمه سهم کارفرما معاف هستند. به‌علاوه افراد دارای معلولیتی که در کارگاه‌های اشتغال خانگی مشغول‌اند ملزم به پرداخت حق بیمه سهم کارفرما یا خویش‌فرما نیستند.

همین‌طور تسهیلات اعتباری به واحدهای تولیدی، خدماتی، عمرانی که این افراد را استخدام می‌کنند اختصاص می‌یابد. تسهیلات اعتباری خوداشتغالی نیز برای افراد دارای معلولیت در نظر گرفته‌شده است. چنانچه شصت درصد از سهام شرکت‌ها متعلق به این اشخاص باشد دولت تسهیلات ویژه‌ای به آن‌ها اختصاص می‌دهد.

این تمهیدات به کار گرفته‌شده تا برای کارفرمایان انگیزه لازم در خصوص به‌کارگیری این افراد شکل بگیرد. به همین جهت سازمان‌ها و ادارات دولتی و نهادهای عمومی مکلف‌اند سه درصد از مجوزهای استخدامی خود را به این اشخاص تخصیص دهند. لزوم این امر هم اهمیت ارتقای کار آیی این افراد است.

تسهیلات مسکن

بر اساس قانون حمایت از حقوق معلولین می‌بایست حداقل ده درصد واحدهای مسکونی باکیفیت و مناسب‌سازی شده به افراد دارای معلولیت فاقد مسکن اختصاص یابد. این واحدهای مسکونی به‌صورت ارزان‌قیمت در اختیار آنان قرار می‌گیرد.

در این امر زوج‌های دارای معلولیت و خانواده‌های دارای چند فرد دارای معلولیت در اولویت قرار دارند. سازمان ملی زمین و مسکن نیز موظف است در این جهت زمین موردنیاز را در اختیار قرار دهد. همچنین این اشخاص از پرداخت هزینه‌های صدور پروانه ساختمانی، عوارض نوسازی و انشعابات گاز و آب و برق معاف هستند.

پرداخت مقرری به اشخاص فاقد درآمد

دولت موظف است کمک‌هزینه معیشت اشخاص دارای معلولیت شدید و خیلی شدید فاقد درآمد را پرداخت کند. این مقرری به میزان حداقل دستمزد سالانه تعیین‌شده است. همچنین بانوان کارمند دارای همسر یا فرزند معلول از تسهیلات خدمت نیمه‌وقت بانوان بهره‌مند می‌گردند. شرط بهره‌مندی از این تسهیلات نگهداری فرد دارای معلولیت در خانواده است. علاوه بر این‌ها کارمندان مرد دارای همسر معلول یا دارای فرزند معلول فاقد مادر با یک چهارم کسر ساعات کار هفتگی از حقوق و مزایای کامل بهره می‌برند. این مورد هم نیازمند سرپرستی فرد در منزل و تائید سازمان بهزیستی است. ساعات کار افراد دارای معلولیت نیز کمتر از حالات معمول در نظر گرفته‌شده است. به‌طور متوسط ده ساعت در هفته کاهش ساعت کاری برای این اشخاص مدنظر است.

اختصاص برنامه‌های صداوسیما به اشخاص دارای معلولیت

صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است حداقل دو ساعت در هفته برنامه‌های خود را به‌صورت رایگان برای این اشخاص در نظر بگیرد. این برنامه‌ها باید با تائید سازمان بهزیستی به‌منظور آشنایی مردم با توانمندی‌ها و شرایط این افراد باشد. همین‌طور این سازمان می‌بایست از زیرنویس و رابط ناشنوایان در برنامه‌هایش استفاده نماید. به‌علاوه نسبت به پخش توصیف شنیداری فیلم‌ها جهت استفاده افراد نابینا اقدام کند.

مناسب‌سازی فضا و اماکن

منظور از مناسب‌سازی اقداماتی است که باهدف ایجاد محیط بدون مانع جهت حضور افراد دارای معلولیت در اجتماع است. این اقدامات جهت فراهم آوردن فرصت برابر برای این افراد در برخورداری از امکانات زندگی است. این امکانات و دسترسی‌ها شامل سیستم حمل‌ونقل، محیط زندگی و… است. دستگاه‌های دولتی مکلف‌اند معابر به‌ویژه مکان‌هایی که متعلق به این افراد است را مناسب‌سازی کنند.

مناسب‌سازی معابر و اماکن عمومی فضا را برای تحرک و تردد این اشخاص مهیا می‌کند. همچنین جهت دریافت پروانه پایان کار ساختمان‌ها رعایت موارد مناسب‌سازی الزامی است. این الزام برای سازمان‌ها و ادارات هم وجود دارد. کلیه سازمان‌ها باید در طراحی، تولید و احداث ساختمان‌ها و اماکن عمومی و حتی وسایل خدماتی امکان دسترسی افراد دارای معلولیت را نیز در نظر بگیرند.

معافیت از خدمت سربازی

افراد دارای معلولیت از خدمت سربازی معاف هستند. همچنین فرد مشمولی که پدر یا مادر وی دارای معلولیت باشد از دوره مقدس سربازی معاف می‌گردد. کسانی که حداقل دو برادر یا خواهر دارای معلولیت در منزل داشته باشند نیز می‌توانند از این دوره معاف شوند.

البته شرط این موارد نگهداری و سرپرستی این افراد در منزل و محیط خانواده است. همسرانی که زن دارای معلولیت خود را سرپرستی می‌کنند می‌توانند از خدمت سربازی معاف گردند؛ اما این معافیت تا زمانی است که نگهداری وی را به عهده داشته باشد. در صورت جدایی این معافیت لغو می‌گردد.

جهت دریافت اطلاعات بیشتر در مورد چگونگی معافیت از سربازی با وکلای مجموعه توانیتو در ارتباط باشید. کارشناسان توانمند موجود در توانیتو آماده ارائه خدمات حقوقی به سؤالات شما گرامیان است. مشاوره حقوقی در حیطه معافیت از دوره سربازی طبق قانون بهزیستی و طی مراحل آن را از وکلایی که با مجموعه توانیتو همکاری می‌کنند، بخواهید.

گفتار آخر

قانون حمایت از معلولان ظرفیت خوبی جهت انجام اقدامات برای اشخاص دارای معلولیت دارد. این ظرفیت در حوزه‌های مختلف مثل اشتغال، مناسب‌سازی محیط، مسکن، درمان و… است. تصویب این قانون دریچه امیدی به روی این افراد گشوده است. با این ‌وجود آن‌ها کاهش مشکلات‌شان را در گرو اجرای کامل این قانون می‌دانند.

عدم وجود مناسب‌سازی یکی از مهم‌ترین مشکلات این افراد است. در برخی موارد این مشکل موجب عدم حضور این افراد در جامعه می‌شود. به‌مرور زمان این معضل موجب منزوی شدن آن‌ها می‌شود. بنابراین مسئولان بایستی به این مهم توجه جدی داشته باشند. از این طریق زمینه برای حضور این افراد و انجام فعالیت‌هایشان فراهم می‌شود.

بسیاری از افراد دچار معلولیت از مهارت در هنرهای دستی برخوردارند. اگر مکانی برای عرضه این محصولات هنری فراهم آید علاوه بر درآمدزایی باانگیزه بیشتری به فعالیت می‌پردازند. همه جوانب قانون جامع حمایت از حقوق معلولین بعد مالی نیست. بعد مادی و اعتباری یکی از ابعاد آن است. بلکه توجه و نظارت در بسیاری از موارد فراتر از بعد مادی آن است.

مناسب‌سازی یکی از این ابعاد است. این موردتوجه و نظارت مسئولان برای اجرای قوانین را می‌طلبد. اگر که متولیان و متصدیان امر این قانون را به‌صورت کامل اجرا کنند یقیناً بخش قابل توجهی از مشکلات این اشخاص حل می‌شود. به‌علاوه آن‌ها می‌توانند با امید و انگیزه بالایی در اجتماع حضور یابند. درنتیجه جامعه‌ای فعال و پویا خواهیم داشت. به امید آن روز.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *