تمرین و تغذیه برای کودکان دارای معلولیت ذهنی

آن چه که واضح اما لازم به ذکر است، این است که کودکان دارای معلولیت ذهنی، مانند سایر کودکان، دارای دوره‌های مختلف رشدی و همچنین دارای نیازهای ویژه از نظر تغذیه و تمرین هستند.

این که کودکان دارای معلولیت ذهنی، مراحل رشدی را با تأخیر طی می‌کنند، دلیل بر بی‌نیاز بودن یا کمتر نیازمند بودن آنها نسبت به مسائل عاطفی، روحی و … نیست.

متاسفانه برخی از والدین و صاحب‌نظران، به برنامه تغذیه‌ای و تمرینی ویژه برای کودکان دارای معلولیت‌های ذهنی و جسمی، اعتقادی ندارند. یعنی تأثیر این موارد را بر بهبود وضعیت این کودکان، نادیده می‌گیرند.

این درحالی است که قطعاً مسائلی مثل سوء تغذیه و بیماری‌های مرسوم مثل دیابت، کبد چرب، بیماریدهای روانی و … که بعضاً نتیجه کم‌تحرکی و بی‌توجهی به برنامه غذایی هستند، آثار منفی دو چندانی روی افراد دارای معلولیت می‌گذارند. البته که این آثار در اکثر مواقع ریشه در کودکی این افراد دارند.

در این نوشتار، با توانیتو همراه باشید و درباره تغذیه و تمرین کودکان دارای معلولیت ذهنی، بیشتر بدانید.

ارزیابی مراحل رشد کودکان دارای معلولیت ذهنی

ارزیابی مراحل رشد کودکان، معمولاً با توجه به تناسب قد و وزن آنها و در نهایت، بر اساس نمودار استاندارد رشد کودکان، سنجیده می‌شود.

اما متاسفانه به دلایل متعدد، امکان انجام این روند و تنظیم چنین نموداری ویژه کودکان دارای معلولیت، وجود ندارد.

ولی به هر صورت، توجه به نکات مهم و کلیدی مرتبط با تغذیه و تمرین کودکان دارای معلولیت، در سلامت رشد و نمو این عزیزان بسیار مهم است.

برای نمونه، استفاده از مواد غذایی سالم و ارگانیک، مثل انواع روغن‌ها و کره‌های گیاهی مثل کره پسته، کره بادام، کره فندق و … نوشیدنی‌های خانگی مثل سرکه انگبین، شیرخرما و…، استفاده کمتر از نمک‌، شکر و برنج فرآوری شده، نکته مهمی است که بی‌شک در روند رشد همه کودکان، چه دارای معلولیت و چه بدون معلولیت، مؤثر است.

مشکلات کودکان دارای معلولیت در جذب ریزمغذی‌ها

جالب است بدانید که متاسفانه، کودکان دارای معلولیت، برای دریافت طبیعی ریزمغذی‌ها، با مشکلات جدی مواجه هستند. یعنی بدن این کودکان نمی‌تواند مثل بدن کودکان بدون معلولیت، ویتامین‌ها، پروتئین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز برای رشد را دریافت کند.

و عجیب‌تر این که سهل‌انگاری والدین کودکان دارای معلولیت در برنامه غذایی این کودکان، می‌تواند این مشکل را تشدید کند.

دیگر آن که برخی از کودکان دارای معلولیت ذهنی به دلیل مشکلات بلع، برای مصرف بعضی از خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های مفید، مشکل دارند.

در چنین شرایطی، والدین می‌توانند تعداد وعده‌های غذایی کودک را زیاد ولی حجم آن را کم کنند. یا آنکه با تهیه غذاهای غنی شده، مراقب سلامتی و رشد فرزندشان باشند.

اهمیت ویتامین دی برای رشد کودکان دارای معلولیت ذهنی

بسیار حائز اهمیت است که والدین و پرستاران کودکان دارای معلولیت، این را بدانند که تنها تغذیه این کودکان با مواد غذایی پرکالری، موجب رشد آنها نیست. و مهم‌تر این که وزن بالا، علامت رشد صحیح نخواهد بود.

بلکه باید به ارزش مواد غذایی که در اختیار کودک دارای معلولیت قرار می‌گیرد، توجه کرد، نه به میزان کالری آن.

ویتامین دی یکی از مهم‌ترین مواد موردنیاز بدن کودک دارای معلولیت برای رشد و نمو است. از آنجا که بخش قابل‌توجهی از ویتامین دی موردنیاز بدن از طریق نور خورشید تأمین می‌شود، اما در کشور ما به دلیل شرایط جغرافیایی، زاویه تابش نور خورشید و آلودگی هوا، امکان دریافت این ویتامین از این طریق چندان میسر نیست، مکمل‌های ویتامین دی، البته ضمن نظر و تأیید پزشک، برای کودکان دارای معلولیت ذهنی، توصیه می‌شود.

توصیه‌های غذایی برای کودکان دارای معلولیت ذهنی

۱-کودکان دارای معلولیت ذهنی اغلب برای اعمال بلعیدن، جویدن و مکیدن مشکلاتی دارند. این مورد می‌تواند موجب بی‌اشتهایی این کودکان بشود. به همین دلیل توصیه می‌شود که غذاهای مورد استفاده این عزیزان شیرین، خوش‌بو، اشتهاآور و نرم باشد.

۲-دیگر آن که مشکلات اضافه وزن و بیماری‌های دهان و دندان که از موارد شایع برای افراد دارای معلولیت است، از طریق برنامه غذایی آن‌ها، قابل کنترل و پیشگیری است. مخصوصاً اگر این کنترل و پیشگیری از دوران کودکی آغاز شده باشد.

۳-نکته آخر این که شیر گاو، گیاهان سبز مثل ریحان، نعنا، بروکلی و آب هویج  را در وعده‌های غذایی کودکان و افراد دارای  معلولیت ذهنی بگنجانید. همچنین حداقل دو نوبت میان‌وعده را در طول روز برای این عزیزان، در نظر بگیرید.

تمرینات مفید برای کودکان دارای معلولیت

همان طور که پیش‌تر اشاره کردیم، تمرین، نرمش و بازی هم در سلامت و رشد و نمو کودکان دارای معلولیت، بسیار حائز اهمیت است. در ادامه تعدادی از این تمرینات را ذکر می‌کنیم.

۱-بازی‌های فکری ساده که موجب ورزش ذهن و توانمندی ذهن کودک دارای معلولیت خواهد شد.

۲-تمرینات حرکتی برای تقویت توانایی‌های مقدماتی ورایجاد استقلال فردی، مثل تمرین درست راه رفتن، درست نشستن، دستشویی رفتن، مداد به دست گرفتن و …

۳-انجام تمرینات آب‌درمانی و شنا زیر نظر مربی مخصوص کودکان دارای معلولیت ذهنی و با تجهیزات کافی

۴-انجام ورزش‌ها و تمرینات حرکتی متناسب با میزان توانایی بدن کودک

۵-انجام تمرینات گفتگویی، قصه گویی و پرسش و پاسخ

۶-انجام بازی‌های ساده کودکانه مثل آشپزی با ظروف اسباب‌بازی، خاله بازی، عروسک سازی و…

جمع‌بندی

مسائلی مثل سوء تغذیه و بیماری‌های مرسوم مثل دیابت، کبد چرب، بیماری‌های روانی و … که بعضاً نتیجه کم‌تحرکی و بی‌توجهی به برنامه غذایی هستند، آثار منفی دو چندانی روی افراد دارای معلولیت می‌گذارند. البته که این آثار در اکثر مواقع ریشه در کودکی این افراد دارند.

توجه به نکات مهم و کلیدی مرتبط با تغذیه و تمرین کودکان دارای معلولیت، در سلامت رشد و نمو این عزیزان بسیار حائز اهمیت است.

 

ویتامین دی یکی از مهم‌ترین مواد موردنیاز بدن کودک دارای معلولیت برای رشد و نمو است. از آنجا که بخش قابل‌توجهی از ویتامین دی موردنیاز بدن از طریق نور خورشید تأمین می‌شود، اما در کشور ما به دلیل شرایط جغرافیایی، زاویه تابش نور خورشید و آلودگی هوا، امکان دریافت این ویتامین از این طریق چندان میسر نیست، مکمل‌های ویتامین دی، البته ضمن نظر و تأیید پزشک، برای کودکان دارای معلولیت ذهنی، توصیه می‌شود.

همچنین آب درمانی، قصه گویی، بازی‌های فکری ساده، تمرینات حرکتی مقدماتی مثل درست راه رفتن و انواع تمرینات توانبخشی برای کودکان دارای معلولیت ذهنی، توصیه می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *