توانبخشی شغلی

توانبخشی شغلی، یکی از موضوعات بسیار مهم و پرکاربرد درباره افراد دارای معلولیت است که به آن‌ها در یکی از بخش‌های بسیار مهم زندگی کمک می‌کند.

باید بدانیم که کار کردن برای همه افراد جامعه به یک اندازه دارای اهمیت است. افراد دارای معلولیت نیز باید پس از گذراندن برخی از مراحل زندگی، به استقلال مالی و شغلی برسند و در این زمینه کفایت لازم را کسب کنند.

به طور کلی توانبخشی شغلی، به افراد دارای معلولیت در زمینه کسب منزلت اجتماعی و رسیدن به استقلال مالی آنها کمک می‌کند. بنابراین می‌تواند یکی از مهم‌ترین توانبخشی‌ها در جهت کمک به افراد دارای معلولیت باشد‌.

در این‌ بخش از مقالات آموزشی توانیتو به توضیح توانبخشی شغلی افراد دارای معلولیت می‌پردازیم.

با ما همراه باشید.

توانبخشی شغلی چیست؟!

توانبخشی شغلی، مجموعه کار‌ها و فعالیت‌های کمک درمانی است که به افراد دارای معلولیت کمک می‌کند که راحت‌تر استخدام مشاغل مناسب‌شان دربیایند.

در واقع این راه درمانی، به افراد دارای معلولیت کمک می‌کند که بتواند از توانمندی‌ها و استعداد‌های خود، به بهترین نحو استفاده کنند. این فرایند، شامل فعالیت‌های نظیر خدمات پزشکی، روانشناسی و یا  اجتماعی است که فرد را برای انجام مشاغل آینده خود آماده می‌کند.

توانبخشی‌های شغلی، به پیشرفت توانایی‌های افراد دارای معلولیت در زمینه شغل‌یابی کمک می‌کند. همچنین به منظور بیشتر کردن استعداد‌های جسمانی و یا روانی، به آن‌ها مشاوره می‌دهد.

مشاوران توانبخشی شغلی، فرایند کاریابی را برای این افراد تسهیل کرده و به آن‌ها کمک می‌کنند که قابلیت‌های شخصی خود را رو به فزونی گذارند.

مراحل راهنمایی شغلی افراد دارای معلولیت:

باید بگوییم که افراد دارای معلولیت باید مانند افراد بدون معلولیت، در جامعه از امکانات مختلف شغلی بهره‌مند باشند. بنابراین شغل‌یابی آن‌ها از نظر کیفی با افراد بدون معلولیت تفاوتی ندارند.

از جمله مراحل مختلفی که راهنمایی شغلی افراد دارای معلولیت دارد، شامل موارد ذیل است.

  • گزینش: مرحله گزینش شامل آشنایی افراد دارای معلولیت با ویژگی‌ها و توانمندی‌های خود، خصوصیات شغل مورد نظرشان و همچنین نیاز‌های شغلی مختلف جامعه می‌شود.

  • آموزش: در این مرحله فرد برای وارد شدن به شغل مورد نظر خود آماده می‌شود. در این مرحله کار‌های مورد نیازی که باید به فرد دارای معلولیت آموزش داده شود، مطرح می‌گردد. در مرحله آموزش، هر چه میزان اطلاعات آموزش داده شده، به فرایند شغلی نزدیک‌تر باشد، احتمال موفقیت افراد دارای معلولیت بالاتر خواهد رفت.

  • به کارگیری: پس از طی دو مرحله قبلی، فرد دارای معلولیت وارد شغل مورد نظر می‌گردد. هرچه دقت و تمرکز در دو مرحبه قبلی بیشتر باشد، فرد احتمالا موفقیت و ماندگاری بیشتری در کار خود خواهد داشت.
  • مشاوره‌های پس از کار: تاسیس قسمت مشاوره شغلی، در محیط‌های کار ضروری است. چرا که باعث می‌شود فرد دارای معلولیت در صورت عدم رضایت از شغل خود، با مراجعه به مشاوران، این مشکلات را مورد بررسی قرار دهد.

تیم توانبخشی شغلی:

Group of people working out business plan in an office

نکته‌ای که درباره توانبخشی شغلی قابل بیان است، این است که فعالیت توانبخشی شغلی به افراد با تخصص‌های گوناگونی نیازمند است که باید با همکاری یکدیگر، به افراد دارای معلولیت کمک کنند.

این همکاری، آن‌ها را به هدف مشترک کمک برای شغل‌یابی و افزایش توانمندی‌های افراد داری معلولیت، نزدیک‌تر می‌کند. در ادامه به برخی از تخصص‌هایی که در این فرایند احتیاج است اشاره خواهد شد.

  • کاردرمان‌گران:

از جمله مهمترین تخصص‌هایی که در زمینه توانبخشی شغلی، به شدت مورد نیاز‌ است، کاردرمانی است. کاردرمانگران، به افراد دارای معلولیت کمک می‌کنند تا توانمندی‌های جسمی خود را افزایش داده و همچنین به وضعیت جسمانی و روانی فرد رسیدگی می‌کنند. کاردرمانگران، تلاش می‌کنند تا افراد دارای معلولیت، خودکفایی مورد نیاز برای رسیدن به استقلالشان را به دست آورند.

مسائلی که کاردرمانگران به بررسی آن‌ها می‌پردازند، توانایی فرد برای انجام کار مورد نظر، توانایی حرکت او برای رسیدن به محل کار، استفاده صحیح از صندلی چرخدار و … است.

  • روانشناس:

روانشناسان در زمینه توانبخشی شغلی با انجام آزمون‌های مختلف، به بررسی استعداد‌ها، توانمندی‌ها و محدودیت‌های افراد دارای معلولیت می‌پردازند. علاوه بر این مورد روانشناسان به افراد دارای معلولیت کمک می‌کنند که رغبت‌های خود را بیشتر شناخته و انگیزه بیشتری نسبت به رسیدن به استقلال مالی داشته باشند.

همچنین روانشناسان با بررسی رفتار‌های فرد دارای معلولیت در موقعیت‌های مختلف، نظر‌های مختلف خود را به سایر اعضای تیم توانبخشی شغلی ارائه می‌دهند، تا بهترین تصمیم و فرایند درمانی را برگزینند.

  • پزشک:

در این زمینه، پزشکان به تیم توانبخشی شغلی کمک می‌کنند، که وضعیت جسمی و سلامتی فرد را مورد بررسی قرار دهند و در صورت نیاز، فرایند‌های درمانی لازم را به کار بگیرند تا فرد بهتر بتواند در زمینه انجام شغل مورد نظر خود کوشا باشد.

همچنین پزشکان به افراد دارای معلولیت مشورت‌های انتخاب شغلی می‌دهند، تا بتوانند بدون کمترین ضرر برای سلامتی‌شان به شغل مناسب خود دست پیدا کنند.

در واقع پزشک در زمینه توانبخشی شغلی، با مشاهده شرایط سلامتی و فیزیکی فرد، سایر اعضای گروه توانبخشی شغلی را از میزان سلامتی‌ و یا مشکلات جسمی فرد آگاه می‌سازد.

  • مددکار اجتماعی:

مددکار اجتماعی در واقع فردی است که به رفع مشکلات اجتماعی افراد دارای معلولیت کمک می‌کند؛ در نتیحه مسیر رسیدن آن‌ها به خود‌کفایی و استقلال مالی را هموار‌تر می‌کند. آن‌ها روابط افراد دارای معلولیت، خانواده‌شان و سازمان‌های اجتماعی مورد نظر را بررسی می‌کنند و به بهبود این روابط می‌پردازد.

از دیگر فعالیت‌هایی که مددکار اجتماعی انجام می‌دهد، آموزش قوانین کار‌ افراد دارای معلولیت، به آن‌ها و یا به کارفرمایان است‌. این آموزش در روند بهبود روابط بین کارمند و کارفرما تاثیر بسیار مثبتی خواهد داشت.

  • مشاور شغلی:

مشاور شغلی به فرد دارای معلولیت، ویژگی‌ها و شرایط هر شغل را آموزش می‌دهد. آگاهی دادن از خصوصیات هر شغل، برای افراد دارای معلولیت این مزیت را دارد که بتوانند انتخاب درستی در زمینه شغل خود داشته باشند.

از دیگر کار‌های مشاور شغلی، دادن اطلاعات درباره نیاز‌های شغلی جامعه است که می‌تواند در آگاهی افراد دارای معلولیت موثر واقع شود

سخن پایانی:

افراد دارای معلولیت، با توجه به محدودیت‌هایی که در زمینه‌های گوناگون دارند، برای به دست آوردن شغل مناسب خود، دچار مشکلاتی هستند که فرایند توانبخشی شغلی در این زمینه به آن‌ها یاری می‌رساند.

کمک به این افراد برای رسیدن به استقلال اقتصادی و اجتماعی، می‌تواند لطف بزرگی در حق آن‌ها باشد. بنابراین توانبخشی شغلی به آن‌ها کمک می‌کند تا سختی‌های پیش رو، در راه رسیدن به استقلال را پشت سر بگذارند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *