توانیتو توانمند سازی برای همه

دسترس‌پذیری، زمینه‌ساز استقلال معلولان

د

دسترس‌پذیری

اصطلاح دسترس‌پذیری یا دست‌یابی پذیری، عبارتی کلی بوده و به معنای بیشترین میزان استفاده و دسترسی ممکن از یک سامانه یا یک وسیله برای بیشترین تعداد استفاده‌کنندگان از آن وسیله یا سامانه است. به بیان دیگر، دسترس‌پذیری نشان‌دهنده درجه آسانی دسترسی و میزان آن است که معنایی متمایز از کارایی دارد. این اصطلاح را همچنین می­توان به صورت زیر تعریف کرد:

«قابلیت دسترسی به منظور راه‌اندازی یک سامانه یا وسیله به گونه‌ای که مزایای ویژه و هدفی خاص داشته باشد.»

دسترس‌پذیری در زمینه ناتوانی‌های جسمی

دسترس‌پذیری در زمینه ناتوانی‌های جسمی افراد، به عنوان حقی که این معلولین برای دسترسی به هر سامانه و یا وسیله دارند، تعریف می­شود. دسترس‌پذیری ابزاری است که افراد معلول را قادر می­سازد تا به آنچه که حق آنهاست، دست یابند. از جمله این ابزار می­توان نرم افزارهای خواننده صفحات وب و صندلی‌های چرخ‌دار را نام برد. شهر دسترس‌پذیر یا شهری که امکان پاسخگویی به نیازهای تمام افراد از جمله افراد عادی و افراد دارای انواع معلولیت ها و نیازهای خاص را داشته باشد، دغدغه‌‌ای اساسی و فراگیر است.

یکی از مقوله‌های مهم در زمینه‌هایی نظیر فناوری اطلاعات، بانکداری و … دسترس‌پذیری است. دسترس‌پذیری از جمله بحث‌های بنیادین در زمینه مربوط به توانبخشی افراد دارای ناتوانی های جسمی و ذهنی است. این افراد اقلیت کثیری از اجتماع را تشکیل می­دهند. بنابراین رسیدگی به امور آن‌ها امری مهم و غیرقابل‌چشم‌پوشی است.

در بعد بین المللی و نیز در بعد ملی، تمرکز قوانین در حوزه معلولین، بر توجه بنیادین به دسترس‌پذیری در زمینه های گوناگون به منظور رفع محدودیت های افراد ناتوان و کم‌توان و تلاش برای خلق فرصت های برابر برای تمامی افراد جامعه است.

هدف دسترس‌پذیری

هدف از دسترس‌پذیری در نظر گرفتن شرایط ویژه گروهی خاص از افراد جامعه و متناسب‌سازی زمینه‌های مختلف زندگی اجتماعی برای این افراد است. به گونه‌ای که این قشر، توانایی بهره‌مندی از امکانات و فرصت‌های موجود در جامعه را به صورتی برابر با افراد عادی داشته باشند. به منظور ایجاد چنین شرایطی، مجموعه‌ای از سیاست‌ها، تمهیدات و راهبردها اتخاذ شده و فعالیت‌هایی مرتبط در جهت فراهم‌سازی بسترهای لازم جهت بهره‌مندی افراد مبتلا به عارضه‌های ناتوانی یا کم‌توانی، انجام می­گردد، تا این قشر بتوانند جدای از تفاوت‌های جسمی و ذهنیشان با دیگر افراد جامعه، از یک سامانه و یا ابزار استفاده کنند. این کار، زمینه ایجاد شرایطی کلی برای استفاده فرصت‌های برابر توسط اقشار خاص دارای ویژگی‌ها و محدودیت‌های متفاوت، نسبت به افراد عادی جامعه را فراهم می‌کند.

دسترس‌پذیری در ایران

مقوله دسترس‌پذیری برای معلولان، در ایران به دو حوزه زیر تقسیم می­‌شود:

  • دسترس‌پذیری فضاهای شهری و مناسب‌سازی این فضاها
  • دسترس‌پذیری فضاهای مجازی و نرم افزارهای موجود

دسترس‌پذیری و دسترس‌پذیرسازی بحثی عمده است که تمام زمینه‌های زندگی انسان از کوچک­ترین مسائل تا بزرگ­ترین آن ها و از سطحی‌ترین زمینه‌ها تا عمقی‌ترین آن‌ها را در بر می­گیرد. زندگی افراد معلول و ظهور و رشد توانایی‌ها و استعدادهای این افراد، از جمله مهم‎‌‌ترین مسائلی است که برای پیشرفت، نیازی غیرقابل چشم‌پوشی به این مقوله دارد.

مزایای دسترس‌پذیری

بهبود سطح دسترس‌پذیری افراد معلول و نیز ارتقای آن، باعث ایجاد مزایای زیادی در زمینه توانبخشی معلولین خواهد شد که از جمله آن‌ها می­توان به موارد زیر اشاره کرد:

حضور افراد ناتوان یا کم‌توان در فعالیت های اجتماعی و پرهیز از انجام فعالیت‌های اجباری

ایجاد زمینه افزایش مشارکت افراد معلول در بحث‌های اجتماعی

افزایش اعتماد این افراد به جامعه و نیز بهبود حس تعلق اجتماعی در آن‌ها

ایجاد زمینه پیشرفت استقلال افراد معلول در زمینه‌های مختلف

بهبود سطح کیفیت زندگی معلولان

ایجاد زمینه لازم برای ظهور و بروز استعداد ها و توانایی های افراد کم‌توان و ناتوان

بهره‌گیری از توانایی‌های این افراد در زمینه‌های گوناگون

ایجاد فرصت مناسب برای تبدیل این افراد به شهروندانی معمولی و فعال

رعایت حقوق شهروندی معلولین و احترام به این حقوق

رعایت کرامت انسانی افراد دارای ناتوانی و کم‌توانی و کمک به افزایش عزت نفس در این افراد

درباره نویسنده

وحید رجبلو

ارسال دیدگاه

توانیتو توانمند سازی برای همه

ما را دنبال کنید

دسته‌ها

نوشته‌های تازه

بایگانی‌ها