توانیتو توانمند سازی برای همه

ورزش‌ها یا حرکات درمانی و اصلاحی برای افراد دارای ضایعات نخاعی

و

آیا ورزش برای افراد دارای ضایعات نخاعی مفید است؟

همه آن اقداماتی که سبب درمان آسیب‌های نخاعی می‌شوند، در واقع اندام‌های فرد آسیب دیده را بازیابی می‌کنند. انجام ورزش‌ها و حرکات توانبخشی، استقلال بیمار را افزایش داده و موجب بهبود توانایی‌های او می‌شود.

بنابر اعتقاد دانشمندان فعال در این حوزه، انجام حرکات درمانی و اصلاحی در این افراد، بافت‌های نخاعی را دوباره فعال می‌کند و درنتیجه توانایی حرکت اختیاری و حسی آن‌ها دوباره بازیابی می‌شود.

 از نظر علم پزشکی، آسیب دیدگان ضایعه نخاعی، بیشترین سرعت بهبودی را در شش ماه نخست پس از آسیب دارند. بنابراین تلاش می‌کنند تا از مزایای این فرصت برای به دست آوردن بیشترین توانبخشی استفاده کنند.

سایت «توانیتو» با توجه به حساسیت و اهمیت این موضوع، در نظر دارد تا در این مقاله تمامی ورزش‌ها و حرکات درمانی مناسب را برای بهبود وضعیت افراد دارای ضایعه نخاعی، مورد بررسی قرار دهد.

منظور از ضایعه نخاعی چیست؟ منظور از ضایعه نخاعی آسیب طناب نخاعی است که منجر به تغییر موقت یا دایمی در عملکرد طبیعی مغزی، حرکتی و یا دستگاه عصبی خود مختار می‌گردد.

بیماران مبتلا به ضایعه نخاعی اغلب از نارسایی عصبی و معلولیت جسمی رنج می‌برد. مهم ترین بعد درمان ضایعات نخاعی، پیشگیری از عوارض جانبی مرتبط با معلولیت جسمی است.

چند روز بعد از آسیب نخاعی شخص بیمار می‌خواهد در رختخواب بماند، حوصله بیرون رفتن و گردش را ندارد، چرا که دچار آسیب‌های بدنی شدیدی شده است.

شاید به نظر ورزش برای همچین موقعیتی اصلا مناسب نباشد، ولی برخلاف باور شما، انجام حرکات ورزشی، درمانی و اصلاحی سبب تسریع فرآیند بهبودی می‌شود.

کاردرمانی و انجام حرکات ورزشی و فیزیوتراپی برای بیماران دچار ضایعات نخاعی:

  1. در ابتدا تقویت عضلات ناحیه آسیب دیده
  • انجام حرکات نرمشی و کششی برای پیشگیری از خشکی مفاصل و سفتی عضلات
  • انجام حرکات ورزشی برای تسهیل جریان خون در رگ‌ها و مویرگ‌های خونی
  • حرکات تمرینی و قدرتی برای حفظ عضلات و پیشگیری از آتروفی آن(آب شدن عضلات)
  • آب درمانی: اگر در جهت تقویت عضلات باشد بسیار مفید بوده، ولی اگر در جهت نرمی و شل شدن عضلات باشد، برای افراد دارای ضایعات نخاعی ممنوع است.
  • پیاده روی

اگر نخاع بطور کامل آسیب ندیده و یا فقط اعصاب دچار آسیب شده باشند، فرد بیمار هنوز هم قادر به قدم زدن است. برای انجام این ورزش ساده و در دسترس فقط باید صاف ایستاد و آرام شروع به پیاده روی کرد. با همین قدم زدن‌های ساده، عملکرد عضلات را به سمت بهبودی افزایش دهید.

  • ورزش‌های هوازی

ورزش‌های هوازی(به معنای با اکسیژن)، ورزشی است که در آن، خون اکسیژن دار توسط قلب پمپاژ می‌شود، تا اکسیژن به تمام عضلات در حال فعالیت برسد.

این ورزش‌ها سبب افزایش ضربان قلب و تنفس برای مدت نسبتا طولانی می‌شود. انجام این نوع ورزش‌ها نه تنها برای بهبود شرایط در بیماران ضایعات نخاعی مفید است بلکه از نظر روحی نیز می‌تواند اثرگذار باشد.

یوگا

یوگا به معنای«کنترل کردن» است و در آن صورت یوگا را می‌توان علم کنترل امواج فکر، و علم مهار قوای ذهن به منظور تسلطی همه جانبه بر توان بالقوه خود دانست.

 در این صورت به این دانش (روش) که همان کنترل قوای بدن و فکر است تاکید می‌شود. با توجه به آنچه گفته شد و اینکه انجام حرکات کششی آرام به الگوی تنفس صحیح کمک می‌کند، می‌تواند تاثیر بسزایی در بیماران ضایعات نخاعی داشته باشد، زیرا علاوه بر همه این مزایایی که گفته شد، این ورزش بسیاری از دردهایی که بر اثر نشستن‌های طولانی مدت در ویلچر است ‌را کاهش می‌دهد.

  • وزنه برداری

وزنه برداری برای افراد دارای ضایعات نخاعی بسیار مفید است، زیرا باعث می‌شود کنترل عضلانی خود را تا حد زیادی دوباره به دست آورند. همچنین، می‌تواند قدرت را در نقاطی که تحت تاثیر آسیب نخاعی قرار نگرفته است حفظ کرده و در حالت روحی و روانی فرد بیمار اثر مثبتی بگذارد.

افراد دارای ضایعات نخاعی در انجام اینگونه ورزش‌ها باید مراقب علائم آسیب‌های ناشی از آن باشند و دچار افراط نشوند. زیرا ممکن است با رعایت نکردن بعضی شرایط، باعث آسیب در قسمت شانه و گردن خود شوند.

پیلاتس

این ورزش به مجموعه‌ای از تمرینات ورزشی اختصاصی اطلاق می‌شود که می‌تواند بر بدن و ذهن فرد تاثیر بسزایی بگذارد و ضمن بالا بردن قدرت و استقامت تمام اعضای بدن، عمقی ترین عضلات بدن را نیز مورد هدف قرار دهد.

 پیلاتس سفتی و درد مفاصل را کاهش می‌دهد و استقامت، انعطاف پذیری و قدرت عضلانی را زیاد می‌کند. زیرا تمرینات پیلاتس، تلاش برای تمرکز فکر و درایت فرد بر روی عضلات بدن و چگونگی عملکرد آن‌ها است. انجام چنین حرکاتی تاثیر شایان توجهی بر روی ذهن و جسم افراد دارای ضایعات نخاعی دارد.

قایق رانی

قایق رانی از جمله ورزش‌های هوازی است که می‌تواند بسیار حایز اهمیت باشد. این ورزش مفرح فقط نیاز به حرکت در قسمت‌های بالا تنه دارد، اگرچه از پایین تنه هم برای حفظ تعادل در حرکات استفاده می‌شود.

 همه این عوامل قایق رانی را به گزینه مناسبی برای آسیب دیدگان ضایعات نخاعی تبدیل کرده است.

ایروبیک نشسته

ایروبیک در واقع ورزش و فعالیت بدنی با ترکیبی از تمرینات هوازی موزون، همراه با تمرینات روزمره، حرکات کششی و قدرتی با هدف بهبود و گسترش همه جوانب آمادگی جسمانی (انعطاف پذیری مفضل، ماهیچه و گردش خون) است.

 افراد دارای ضایعات نخاعی می‌توانند به صورت نشسته، ورزش کنند. تمرکز بر روی بالا تنه کمک می‌کند حالت نشستن در این افراد بهبود پیدا کند. اما اگر قادر به حرکت قسمت پایین تنه خود هستید، می‌توانید با انجام این حرکت، عضلات و ماهیچه‌های آن قسمت را نیز بهبود ببخشید. شما می‌توانید این کار را به آرامی و زیر نظر فرد دیگر به راحتی انجام دهید.

ایروبیک در آب

از مهم ترین فواید این ورزش مفرح، حفاظت از مفاصل است. افراد دارای ضایعات نخاعی با این ورزش ضمن داشتن حس آرامش که ناشی از حرکت در آب است، از این نظر که نیروی گرانش باعث نمی‌شود به مفاصل فشار بیاید، به راحتی قادر به حرکت و یا قدم برداشتن در آب هستند.

 از آنجایی که نیروی شناوری آب ۸۵ درصد از فشار وارده بر مفاصل را کاهش می‌دهد، افراد دارای ضایعه نخاعی می‌توانند بدون اینکه بر مفاصل ضعیف شدیشان فشار زیادی بیاورند، عضلات خود را تقویت کنند.

در حال حاضر، وب سایت و وبلاگ«توانیتو»، فضایی را برای تعامل و همدلی میان افراد دارای معلولیت و خدمات مرتبط با این قشر به وجود آورده است.

 افراد دارای معلولیت و سالمندان عزیز با توجه به نیاز و شرایط جانبی که دارند، می‌توانند با استفاده از این فضا سطح کیفی و کمی خود را ارتقاء دهند.

نتیجه گیری…

بیماران مبتلا به آسیب نخاعی اگر بخواهند به صورت دایم بر روی صندلی چرخدار و یا بستر خود باشند، در معرض بسیاری از بیماری‌های روحی و جسمی قرار می‌گیرند. ادامه چنین روندی نه تنها بر روی کیفیت زندگی این افراد اثرگذار است، بلکه با انقباض شدید و سفتی عضلات، از حرکت طبیعی، انجام کارهای روزمره و گفتار نیز اختلال ایجاد کرده و زندگی را برای خود و خانوادیشان سخت می‌کند.

انجام ورزش‌های اصولی، ساده و اصلاحی برای این افراد همواره مورد تاکید است. زیرا ذهن و بدن ایشان را در جهتی قرار می‌دهد تا به روال طبیعی و بهبود شرایط نزدیک تر شوند.

درباره نویسنده

سارا رجبلو

ارسال دیدگاه

توانیتو توانمند سازی برای همه

ما را دنبال کنید

دسته‌ها

نوشته‌های تازه

بایگانی‌ها