توانیتو توانمند سازی برای همه

گفتار درمانی بلع و فواید آن چیست؟ چه کسانی به گفتاردرمانی بلع نیازمند هستند؟

گ

به طور کلی از یکی از شاخه‌های توانبخشی که به اختلالات مربوط به گفتار و زبان مربوط می‌شود، گفتاردرمانی است. لزوم کار افراد گفتاردرمانگر تنها به صحبت کردن و انواع مربوط به آن برنمیگردد. بلکه افرادی که از نظر مغزی و بخشی از اندام‌های صورت دچار مشکل هستند نیز برای ایجاد توانایی برقراری ارتباط با دیگران، احتیاج به گفتاردرمانی دارند.

درباره اختلال بلع، باید بگوییم که گفتار درمانگران عموما با ارزیابی اختلالات افراد دارای اختلال بلع، و همچنین بحث با پزشک مربوطه، می‌توانند برنامه درمانی را برای این افراد تعیین کنند‌. در ادامه این مطلب بیشتر با اختلال بلع، گفتار درمانی بلع، مزایای آن و افراد نیازمند به این شیوه درمان صحبت می‌کنیم. با توانیتو همراه باشید.

اختلال بلع چیست؟!

اختلال بلع، به مشکلاتی گفته می‌شود که مربوط به منتقل شدن مواد غذایی جامد و مایع، از مسیر دهان تا معده می‌باشد. یکی از مسائلی که ممکن است ابتلا به بیماری عفونت  سیستم تنفسی یا آسپیراسیون را افزایش دهد، عدم تشخیص به موقع و درمان نشدن اختلال بلع یا دیسفاژی است.

کما اینکه خیلی از افراد از داشتن این بیماری خود، آگاهی کافی ندارند، و یا آگاهی کمی دارند. از نشانه‌ها و علائم این بیماری می‌توان به داشتن صدایی خشن، احساس خفگی به علت برگشت غذا از بینی، سرفه‌های مکرر، کاهش وزن و تغذیه ناکافی، تغییر در صدا، ذات‌الریه، گیر کردن غذا در گلو به صورت دائم و… اشاره کرد.

مراحل مختلف اختلال بلع

دیسفاژی ممکن است در مراحل مختلفی، در هنگام عمل بلع رخ دهد. به صورت کلی، انواع مراحل آن، شامل مرحله دهانی، فاز حلق و فاز مری، می‌باشد‌. با توجه به نوع مشکل و اختلال بلع در نواحی مختلف، اختلالاتی در آن ناحیه ایجاد می‌گردد.

برخی از عواملی که باعث ایجاد اختلال بلع و یا تشدید کننده آن می‌باشد، شامل مسائلی مانند، بزرگ‌بودن لوزه، بزرگ بودن زبان، مشکلات مربوط به دندان‌ها، شکاف کام، شکاف لب، تاخیر رشد، فلج بودن تارهای صوتی و… است.

اختلالات بلع چگونه تشخیص داده می‌شود؟!

در این مرحله، گفتار درمانگران وارد کار می‌شوند. به صورتی که اگر افراد مشکلات بلع را به صورت دائم و ماندگار تجربه کنند و علت آن را ندانند، گفتار درمانگران باید به معاینه دهان و گلو این افراد پرداخته و شرحی از سابقه این بیماران را دریافت کنند.

در این زمان گفتاردرمانگران از روش اندوسکوپی فیبروپتیک استفاده‌ می‌کنند. این روش به این صورت است که از یک لوله کوچک به نام لاگوسکوپ که انعطاف پذیر است، استفاده می‌کنند که وارد بینی و سپس‌ گلو می‌شود. بعد از این مرحله باید به فرد غذا داده شود. این روش امکان مشاهده ناحیه حنجره، پشت زبان و گلو را برای گفتار درمان، فراهم می‌آورد‌.

در صورت وجود مشکل، فرد گفتاردرمان، با استفاده از دانش خود، یا به حل مشکل فرد و کمک به وی جهت تسهیل مشکلات بلع می‌پردازد، یا فرد را به پزشک مربوطه ارجاع داده و از این طریق برای درمان وی اقدام می‌کند.

علاوه بر روش فوق، مرحله دیگری نیز وجود دارد، به نام آزوفاگوسکپی ترانس تازال، که به نوعی معاینه مری می‌باشد و توسط پزشک گوش و حلق و بینی انجام می‌شود.

انواع رویکرد‌های درمانی اختلالات بلع

  • درمان بلع به صورت مستقیم: که شامل فرایندی می‌باشد که در آن، به فرد آموزش داده می‌شود که چگونه‌ می‌تواند به صورت صحیح عمل بلع را انجام دهد.
  • درمان بلع به صورت غیر مستقیم: در این شیوه به فرد تکنیک‌هایی برای تقویت ماهیچه‌های آسیب‌دیده گفته می‌شود.
  • رژیم غذایی: که بسته به نوع مواد غذایی فرد و روش تغذیه وی می‌باشد.
  • تکنیک‌های جبرانی بلع: این تکنیک شامل روش‌هایی است که برای نوع بلعیدن مواد غذایی توسط بیمار و یا سرعت بلع استفاده می‌شود. از موارد دیگر می‌توان به محل قرار گیری سر فرد و یا جایگاه مواد غذایی در دهان و گلو فرد بیمار اشاره کرد.

گفتار درمانی برای درمان مشکلات بلع

فرد گفتار درمان عموما به افراد دارای مشکلات بلع کمک می‌کند و به آن‌ها انجام تمریناتی برای هماهنگی عضلات بلع ارائه می‌دهد. این تمرینات می‌تواند شامل کمک به تحریک اعصاب ایجاد کننده رفلکس بلع ارائه شود.

خدمات گفتاردرمانان می‌تواند به صورت مسائل ساده‌تر که شامل قرار دادن سر در موقعیت مناسب یا روش مناسب قرار دادن غذا در دهان به فرد دارای اختلال بلع و یا خانواده وی آموزش داده شود. گفتار درمانان روش صحیح تغذیه و همچنین مقدار غذا و مایعات لازم برای بدن فرد بیمار را برای خانواده و خود بیمار تشریح می‌کنند و از این طریق این می‌توانند انواع درمان‌های دیگر را برای فرد مشخص کنند. اختلالات بلع می‌تواند با روش‌هایی از قبیل دارو درمانی، عمل‌های جراحی و روش‌های مربوط به گفتار درمانی، تسهیل شود.

به  طور کلی یک گفتار درمانگر، باید به ارزیابی حرکات عضلات و مشکلات و مسائل مرتبط با بلع فرد بیمار توسط آزمون‌های اختصاصی و همچنین مشاهده خوردن و آشامیدن و وضعیت دهان و حرکات و رفتار بیمار بپردازد. از دیگر فعالیت‌های مربوط به گفتاردرمان‌گران گرفتن تاریخچه فردی، به صورت بسیار دقیق و مشاهده وضعیت‌های پزشکی و نشانه‌های اختلال بیمار دارای مشکلات بلع می‌باشد.

ارزیابی

ارزیابی با ثبت مشخصات بیمار دارای مشکلات بلع انجام می‌شود. این به معنی گرفتن سابقه و تاریخچه فرد دارای اختلالات بلع می‌باشد. این اطلاعات می‌تواند شامل مسائلی مانند زمان شروع شدن دیسفاژی، میزان پیشروی بیماری، دردهای مکرر فرد، چگونگی صاف کردن گلو توسط فرد، چگونگی تغذیه و خورد و خوراک در فرد بیمار، کیفیت سخن گفتن و آوا سازی توسط بیمار، مدت زمان بلعیدن توسط بیمار و … باشد.

هم‌چنین مسائلی مانند وزن فرد، ظاهر صورت و داروهایی که فرد از ابتدا درباره این بیماری مصرف می‌کرده، مشکلات جسمانی دیگر بیمار و حساسیت‌های پزشکی و دارویی او درج خواهد شد.

نتیجه‌گیری

در مطالب فوق، اختلالات مربوط به بلع را شناختیم، و دانستیم که افراد دارای مشکلات و اختلالات بلع، باید به گفتار درمانگران مراجعه داشته باشند. فعالیت گفتار درمانگران مربوط به ارزیابی بیماری و تشخیص میزان اختلال عصبی و حرکتی در ناحیه دهان می‌باشد.

 اگر شما یا یکی از افراد در نزدیکی شما از این اختلال رنج می‌برید، می‌توانید با مراجعه به سایت توانیتو، و با انتخاب متخصصین مربوطه به بررسی و ارزیابی و حل اختلالات مربوط به بلع و سایر مسائل مربوط به گفتار درمانی بپردازید.

درباره نویسنده

سارا رجبلو

ارسال دیدگاه

توانیتو توانمند سازی برای همه

ما را دنبال کنید

دسته‌ها

نوشته‌های تازه

بایگانی‌ها